TASARIM VE GEOMETRİ

 Gazete, dergi ve amblem tasarımları günümüzde profesyonel kadrolar tarafından gerçekleştirilen önemli bir iştir. Basın-yayın organları ve firmalar bu gerçeğin bilincinde olduklarından kalabalık kadroları bu işte görevlendirmişlerdir.

Biz de dünyanın en prestijli tasarım ve gazetecilik yarışması olan SND'den ödül alan ilk ve tek Türk gazetesi olan Zaman'ın görsel yönetmeni Fevzi Yazıcı ile gazete tasarımı üzerine bir röportaj yaptık. Gazete ve dergi tasarımcılığı hakkında az da olsa bir bilgi sahibi olmanız için bu röportaj ile ilgili birtakım bilgileri sizinle paylaşacağız:

1-Tasarımcılıkta geometri kısmen kullanılmaktadır.

2-Tasarım başlı başına bir sanat işidir.

3-Tasarımın bir gazete için ne kadar önemli olduğunu Zaman gazetesinde sadece tasarım için 35 kişinin çalışmasından ve bu sayının da giderek artmasından anlayabiliriz.

4- Tasarımda köşeli şekillerden çok oval şekillere yer verilmeye çalışılır. Çünkü oval şekiller insana daha hoş gelir. Zaten insan vücudunda da hiçbir köşeli şekil yoktur. Bu yüzden de özellikle gazete tasarımcılığında köşeler pek sevilmez. Dolayısıyla mümkün olduğunca oval şekillere yer verilmeye çalışılır.

5-Tasarımcılıkta gözün algılaması çok önemlidir. Örneğin; bir kağıda eşit boyutlardaki iki çubuktan birini dikey, birini yatay olarak çizersek gözümüz yatay olan çubuğun kalınlığının daha fazla olduğunu zanneder. Gözümüzün çubukları eşit olarak algılaması için dikey çubuğu daha kalın çizmemiz gerekir. Bu göz yanılması olayı sayfalardaki fotoğraflarda da kullanılır.

6-Fotoğraflar seçilirken konuyu en iyi anlatanı seçilir, en estetik olanı değil. Çünkü fotoğraf başlı başına bir haberdir.

7-Renkleri iyi kullanmak çok önemlidir. Renk cümbüşündan kesinlikle kaçınılmalıdır.

8-Zaman'ın amblemindeki mavi renk güveni ve ciddiliği, turuncu renk ise yaşam dolu olmayı simgeler.1

9-İlk sayfa gazetenin vitrinidir. Bu sayfada çok haber verilmez, nasıl ki ünlü markalar da vitrinlerinde çok fazla ürün sergilemezler.Bu kaliteyi gösterir.

10-Asıl anlatılmak istenen ürünü öne çıkarmak çok önemlidir.

Gazete ve dergi tasarımıyla ilgili verdiğimiz bu bilgiden sonra şimdi de amblem ve logo tasarımında geometrinin kullanımı konusuna geçelim.

GEOMETRİNİN LOGO ve AMBLEMLER ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Tabiattaki geometrik şekilleri fark eden insanlar geometriyi hayatlarında uygulamışlardır. Zamanla logo ve amblemler ortaya çıkınca insanlar logo ve amblemlere de geometrik anlamlar yüklemişlerdir. Bunun sonucunda da umursamadığımız en basit bir amblem dahi geometrik bir eser haline gelmiştir. Örneğin; her gün yollarda görüp bir daha bakma ihtiyacını duymadığımız Mercedes, Mitsubishi ve Renault'un amblemiyle; iyinin içindeki kötü, kötünün içindeki iyi sembolü olarak bildiğimiz Yin-Yang sembolü ve bugün İsrail Devleti'nin kullandığı, asıl ismi Hz. Davud'un yıldızı olan bayrak geometrik birer eserdir. Şimdi bunlardan bir kaçını geometrik olarak inceleyeceğiz.

YİN-YANG
3 bin yıl önce Çinliler tarafından bulunan Yin-Yang sembolü; eşit boyuttaki, birbiriyle bir (b) noktasında kesişen iki daireden oluşur.
İlk iki daireden birinin çapı yarıçap alınarak çizilen bir üçüncü dairenin ilk iki daireyi çevrelediğini ortaya çıkardılar. İlk iki dairenin karşılıklı yarıları silindiğinde dayanıklı bir sembol doğdu. Yerli Amerikanlar tarafından bu tasarımın bilimsel yönleri keşfedildi. Burada; anahtar operasyon, çizmek değil silmektir.

MITSUBISHI
Bir diğer sembol ise eşkenar üçgen kullanılarak elde edilen Mitsubishi anonim şirketinin logosudur. Bu logonun yapımı Hz. Davud'un yıldızıyla başlayan birkaç operasyon gerektirir. Çemberin içindeki altıgenin karşılıklı kenarlarının orta noktalarından geçecek şekilde üç adet çap çizilir. Daha sonra oluşan şekilden belli kısımlar silinir. Bu yol izlendiğinde şöyle bir yorumlama yapılabilir. Bu logonun oluşumu geometrik olarak “Çizgiler üzerinde oyun oynamak”tır.
Mercedes-Benz Mitsubishi'nin en önemli rakiplerinden biridir. Dolayısı ile Mercedes-Benz'in logusu da bir geometrik şekil olan dairenin üç eşit parçaya bölünmüş halidir.